Во јануари минатата година, Ноланд Арбоу стана првиот човек кој има имплант Neuralink – мозочен чип кој овозможува компјутерите да се контролираат со мисли.
Овој 30-годишник од Аризона, парализиран по несреќа во 2016 година, ја прифатил експерименталната процедура со надеж дека ќе придонесе за науката, без оглед на ризиците.
„Ако успеам, помагам. Ако не, тие ќе научат од тоа“, изјави тој.
Ноланд доживеа нуркачка несреќа во 2016 година и остана парализиран од вратот надолу. Се плашеше дека никогаш повеќе нема да може да оди на училиште, да работи или да игра видео игри.
„Ја губите контролата над сопствениот живот. Приватноста не постои, за сè зависите од другите“, изјави тој за Би-Би-Си.
Сепак, Неуралинк му даде трошка надеж. Чип во неговиот мозок функционира како интерфејс помеѓу умот и компјутерот, откривајќи електрични импулси кои се појавуваат кога се обидува да ја движи раката. Тие сигнали се преведени во дигитални команди, што му овозможуваат да го контролира курсорот на екранот – само со своите мисли.
Кога се разбудил од анестезија, за прв пат го поместил курсорот на екранот, замислувајќи го движењето на прстите.
„Беше неверојатно, како научна фантастика. Кога ги видов моите неврони како работат на екранот, сфатив – ова е реално“.
Илон Маск и вниманието на јавноста
Иако не е прв уред од ваков вид, Neuralink е во центарот на вниманието поради неговиот основач, Илон Маск. Многу експерти го поздравија потфатот како „значаен чекор напред“, но предупредуваат дека ќе биде потребно време да се процени неговата вистинска вредност.
Самиот Маск не беше премногу подготвен кога Neuralink го објави имплантот, само напиша на социјалните мрежи: „Првичните резултати покажуваат ветувачко откривање на невронот“. Сепак, Ноланд вели дека Маск бил далеку поентузијаст во приватните разговори.
„Мислам дека тој беше возбуден исто како и јас“, рече тој. Сепак, тој нагласува дека не го гледа Neuralink како „уред на Маск“, туку како научна алатка која може да ги промени животите на многумина.
„Ова не треба да биде возможно“
Денес, Ноланд го користи имплантот за да игра шах и видео игри – нешто што мислеше дека никогаш повеќе нема да го направи. „Сега ги победувам моите пријатели на натпреварите. Тоа не би требало да биде можно, но е така“.
Сепак, технологијата не е без свои недостатоци. Во една прилика поради технички проблем изгубил целосна контрола над компјутерот. „Тоа навистина ме вознемири. Мислев дека можеби никогаш повеќе нема да можам да користам Neuralink“. Проблемот беше решен со софтверски измени, но инцидентот ги истакна потенцијалните предизвици и ограничувања на оваа технологија.
Експертите, како што е професорот Анил Сет од Универзитетот во Сасекс, исто така предупредуваат за прашањето на приватноста. „Ако обезбедиме пристап до мозочната активност, го отвораме патот за увид во нашите мисли, верувања и чувства. Тоа е последната граница на приватноста“.
Иднината на мозочните чипови
Neuralink не е единствената компанија која ја развива оваа технологија. Компанијата „Синкрон“ веќе тестира помалку инвазивна направа „Стентроjд“, која се вградува преку крвните садови и им помага на лицата со моторни нарушувања.
За Нолан, сепак, Neuralink е само почеток. Тој се надева дека еден ден ќе може да го користи чипот не само за компјутери, туку и за контрола на инвалидски колички, па дури и на хуманоидни роботи.
Сепак, постои еден неизвесен детал – имплантот на Ноланд е дел од шестгодишно истражување. Што ќе се случи потоа се уште не е јасно.
„Сè уште знаеме толку малку за мозокот. И ова ни помага да научиме многу повеќе“, заклучува тој.
