Извршниот директор на SpaceX Елон Маск предизвика големо внимание во светот на вселенските технологии откако објави дека неговата компанија веќе го префрлила приоритетот од колонизација на Марс кон изградба на саморастечки град на Месечината. Оваа промена доаѓа во момент кога SpaceX интензивно работи на развојот на ракетата Starship, која треба да биде клучна за идните мисии.
Маск на својата платформа X напиша дека „SpaceX веќе го префрли фокусот на изградба на self-growing city на Месечината, што потенцијално може да се постигне за помалку од 10 години, додека за Марс би биле потребни 20+ години“. Тој додаде дека „преголемиот приоритет е обезбедување на иднината на цивилизацијата, а таа варијанта ќе биде побрза на Месечината“.
Зошто Месечината пред Марс?
Главната причина за оваа промена, според Маск, лежи во логистиката и фреквенцијата на летовите. До Марс може да се патува само на секои 26 месеци поради усогласувањето на орбитите на планетите, а патувањето трае околу шест месеци. Спротивно на тоа, до Месечината може да се лансира речиси секои 10 дена, а патувањето трае само два дена.
Оваа предност овозможува многу побрз развој, тестирање и итерации. „Месечината е побрза“ – кратко и јасно го објасни Маск во својот пост, како што пренесува Reuters.
SpaceX и натаму планира да започне со изградба на град на Марс за околу 5 до 7 години, но лунарниот проект сега е на прво место.
Што точно значи „саморастечки град“?
Терминот „self-growing city“ најверојатно се однесува на населба која постепено се шири и станува самоодржлива со користење на локални ресурси (in-situ resource utilization – ISRU). Тоа вклучува:
- производство на гориво од вода на Месечината (кислород и водород)
- 3D-печатење на структури од реголит (месечински прашина)
- соларна енергија и потенцијално нуклеарни реактори
- затворени системи за воздух, вода и храна
Идејата е населбата да расте органски, со минимална зависност од континуирани испораки од Земјата. Ова е слично на концептите што NASA ги развива во рамките на програмата Artemis, каде Starship на SpaceX треба да слета астронаути на Месечината во текот на Artemis III.
Конкретни планови и рокови
Според извештаите, SpaceX планира слетување на Месечината во март 2027 година. Тоа би било прв чекор кон воспоставување на постојана инфраструктура.
Долгорочно, целта е да се создаде населба способна за производство на сателити, вселенски фабрики и база за подлабоко истражување на Сончевиот систем. Маск истакнува дека мисијата на SpaceX останува иста: „да ја прошири свеста и животот како што го знаеме до ѕвездите“.
Оваа изјава доаѓа по неколку неуспешни, но и успешни тестови на Starship во 2025 година, како и по извештаи дека SpaceX разговарала со инвеститори за промена на приоритетите. Многу аналитичари сметаат дека Месечината е пореална цел во блиска иднина и може да послужи како „пробен терен“ за технологиите потребни за Марс, како што пренесува CNN.
