Bitcoin, најпознатата криптовалута во светот, во последните месеци покажува необично однесување, анализира CNN. Вредноста на Bitcoin падна под 63.000 американски долари – најниско ниво од октомври 2024 година – што претставува драматичен пад во однос на рекордните 124.000 долари достигнати минатата година.
Самите нагли падови не се новост за криптопазарот, кој е познат по екстремна волатилност. Она што ги загрижува аналитичарите е времето кога овој пад се случува – токму во период кога, барем теоретски, Bitcoin требаше да расте.
Геополитички тензии и AI-немир на пазарите
Поддржувачите на криптовалутите со години го претставуваат Bitcoin како „дигитално злато“ – безбедно засолниште за капиталот во време на глобална нестабилност. А токму таква нестабилност доминира во 2026 година.
Геополитичките тензии се во пораст: американскиот претседател Доналд Трамп упати остри закани кон Иран, дополнително ги заостри односите со европските сојузници и Канада поради Гренланд, како и со Јужна Кореја преку најави за повисоки царини.
Истовремено, брзиот напредок на вештачката интелигенција внесува нервоза на финансиските пазари. Индикаторите за страв покажуваат јасни сигнали: CNN индексот „страв и алчност“ е длабоко во зоната на страв, а индексот на волатилност VIX накратко достигна највисоко ниво од ноември.
Златото расте, Bitcoin паѓа
Во вакви услови, цената на златото бележи силен раст и неодамна надмина 5.500 долари за унца. Златото и понатаму се смета за врвно сигурно засолниште ретка, опиплива актива што ја чува вредноста.
Bitcoin, пак, не го следи овој тренд. Од почетокот на годината загуби околу 20% од вредноста. Познатиот инвеститор Мајкл Бери, кој ја предвиде финансиската криза во 2008 година, тврди дека дел од инвеститорите продаваат злато и сребро за да ги покријат загубите од криптопазарот.
Дополнителен удар за Bitcoin беше и т.н. „Трампов ефект“. По изборната победа на Трамп во ноември 2024 година, криптовалутите нагло пораснаа поради најавите за поблага регулатива. Сепак, тој ефект сега целосно избледе.
Дали митот за „дигиталното злато“ се распаѓа?
Новиот пад ги зајакна сомнежите дека Bitcoin навистина може да служи како заштита во време на кризи. Наместо тоа, сè повеќе се однесува како ризична актива – кога стравот расте, инвеститорите не купуваат, туку продаваат.
Податоците го потврдуваат тоа: од октомври наваму, златото порасна за 24%, додека Bitcoin падна за дури 44%.
Американскиот министер за финансии Скот Бесент дополнително ја залади ситуацијата со изјавата дека Министерството за финансии нема надлежности да интервенира и да го стабилизира криптопазарот.
Сепак, дел од инвеститорите остануваат оптимисти. Историјата на Bitcoin е полна со слични циклуси – од колапсот по хакерскиот напад на Mt. Gox во 2014 година, преку падот од 74% во 2018, до кризите по аферата FTX во 2021 и 2022 година. Во сите тие случаи, Bitcoin се опорави во рок од околу година и пол.
Дали историјата ќе се повтори – останува отворено прашање.
