Додека многумина ја напуштаат селската средина во потрага по подобар живот, Весна Бошњак од населбата Омањска во Босна и Херцеговина останува верна на земјоделството и успешно одгледува вистински егзотични реткости.
Во нејзините пластеници растат десетици необични сорти зеленчук, но најголемо внимание привлекува еден мал жолт пипер кој важи за најскапиот во светот.
Станува збор за перуанската сорта Aji Charapita, див пипер со ситни жолти плодови чија цена на американскиот пазар достигнува неверојатни 20.000 долари за килограм сушен производ.
Мала пиперка со огромна вредност
Иако е целосно јадлива, оваа ретка сорта најчесто не се користи како класичен зачин.
Поради својот специфичен изглед и интензивна арома, Aji Charapita е омилена во најлуксузните ресторани во светот, каде што се користи за декорација на врвни гастрономски специјалитети.
„Во моментов одгледувам садници од најскапата пиперка во светот – дивата перуанска Aji Charapita со ситни жолти плодови. Еве, оваа веќе има први плодови“, вели Весна.
Сепак, таа признава дека на локалниот пазар нема побарувачка што би ја оправдала ваквата цена.
„За жал, немам пазар каде што би можела да ја продавам по таа вредност. Инаку немаше да одгледувам ниту малини ниту боровинки“, додава таа.
Колекција од стотици сорти
Весна за себе вели дека повеќе е колекционер отколку класичен земјоделец.
Во својата градина има меѓу 70 и 80 сорти пиперки, како и повеќе од 230 сорти домати од различни делови на светот.
Меѓу нив се наоѓаат необични видови како „мечкина шепа“, „џиновско воловско срце“, „бабушкина тајна“, како и бројни егзотични сорти кои ретко можат да се видат на Балканот.
„Повеќе и не ги бројам. Сакам да имам по малку од сè – од зачински билки, преку зеленчук, до овошје“, раскажува таа.
Недостигот од работници ја намалил производството
Иако некогаш имала четири дулими под малини, денес обработува многу помала површина.
Причината е недостатокот на работна сила, проблем со кој се соочуваат многу рурални средини во регионот.
Денес нејзиното семејство одгледува околу еден дулум малини, стотина грмушки боровинки и два пластеника со ретки сорти зеленчук.
„Работиме онолку колку што можеме сами да обработиме“, објаснува Весна.
Без помош од институциите
Своите производи ги продава директно од дома, на земјоделски саеми и преку социјалните мрежи.
Но, како што вели, институционалната поддршка речиси и не постои.
Во текот на 2024 и 2025 година временските непогоди целосно уништиле два нејзини пластеника, но не добила никаква отштета или помош.
„Ниту малите, ниту големите земјоделци немаат вистинска поддршка. Два пластеника ми беа уништени, а никој не нè праша дали ни е потребна помош“, вели разочарано Весна.
И покрај сите предизвици, таа не се откажува. Веќе ги подготвува новите насади и продолжува да ја збогатува својата необична колекција со нови егзотични сорти кои ретко може да се најдат на овие простори.
