Пред нас е Велики петок, вапсувањето на јајцата, Велика Сабота и – уште поголема недела – денот кога го славиме Христовото Воскресение. Оваа година сите христијани го слават Велигден на ист ден. И додека некои обичаи се исти, други се различни, што често предизвикува прашања и збунетост.
– Секој што навистина ја чувствува суштината на празникот – без разлика дали е Божиќ, Велигден или Богојавление – нема да приговара. Децата ни се најдобри примери – празниците ги прифаќаат со срце и радост, додека „мудрите“ постојано прашуваат дали има нешто во Библијата. Многу е поврзано со идентитетот на луѓето, обичаите и начинот на постоење – ја започна приказната отец Предраг.
Тој додава дека Црквата низ вековите размислувала за обичаите – прифаќање на добрите и отфрлање на лошите. Таа, исто така, христијанизирала некои пагански, давајќи им ново значење.
– Кај нас одеше побавно, бидејќи низ историјата се занимававме со опстанок, а не со теологија. Ние сме прилично неписмени – граматички, јазично, културно и духовно. Ќе биде потребно многу време за работите да дојдат на свое место, ако некогаш се случи. Дотогаш – ги имаме луѓето, времето и околностите што ги имаме. Како што сме ние за вас, така сте и вие за нас. Останатото ќе го исправи општото Воскресение – вели отецот.
Луѓето често поставуваат прашања како: „Што ако се скрши првото јајце?“, „Дали можеме да обоиме јајца ако некој од семејството починал?“ и слично. Отец Предраг смета дека овие прашања произлегуваат од погрешното разбирање на суштината.
– Ако знаеме кој е Христос, зошто станал човек, зошто пострадал и воскреснал, тогаш бојадисувањето јајца е само уште еден начин на изразување на таа вера. Симболизмот е насекаде околу нас – како гулаб, маслиново гранче, срце или крст – така што јајцето ја има својата улога. Ако, пак, ги почитуваме обичаите без знаење и разбирање, тогаш тоа се претвора во обичен фолклор и суеверие – вели отец Предраг.
Секако, народното верување налага дека ако првото црвено јајце се скрши, второто можеме да го бојадисаме, бидејќи скршеното прво јајце не треба да се чува во текот на целата година.
Што да се прави со првото црвено јајце?
Посебно внимание се посветува на првото бојадисано јајце познато како „чувар на куќата“ кое се чува до следниот Велигден.
– Тоа јајце е природна икона – симбол на белиот ангел кој сведочи дека гробот Христов е празен. Старото јајце треба да се закопа во дворот, најчесто под дрво, или ако живеете во стан – во саксија. Така, природата ја следи природата, а со новото јајце започнуваме нов круг – исчекување на Христовото воскресение, но и наше – заклучи отец Предраг.
