„Тоа е здрав разум, нели? Ако не плаќаат, нема да ги бранам“, им рече Трамп на новинарите во Овалната соба.
Трамп рече дека го имал овој став со години и го споделувал со сојузниците во НАТО за време на својот претседателски мандат 2017-2021 година. Тие напори доведоа до повисоки трошоци од страна на другите членки на 75-годишниот трансатлантски сојуз, рече тој, но „дури и тоа сега не е доволно“.
„Тие треба да плаќаат повеќе“, додаде Трамп.
Клаузулата за взаемна помош лежи во срцето на НАТО алијансата, која беше формирана во 1949 година со примарна цел да се спротивстави на ризикот од советски напад на сојузничка територија.
Ројтерс известува дека изјавите на Трамп може да предизвикаат тревога во главните градови од Европа до Азија, каде што лидерите веќе се загрижени за повлекувањето на американската безбедносна поддршка откако Трамп се судри со украинскиот претседател Володимир Зеленски и покажа поголема подготвеност за договор со рускиот претседател Владимир Путин.
Претходно во четвртокот, загрижените европски лидери ги поддржаа плановите да се зголемат трошоците за одбрана и ветија дека ќе продолжат да стојат покрај Украина.
„Знам дека некои можеби се загрижени за иднината на НАТО. Да бидам јасен, трансатлантските односи и трансатлантското партнерство остануваат во основата на нашата Алијанса. Претседателот Трамп јасно ја истакна посветеноста на Соединетите Држави и неговата лична посветеност на НАТО, а исто така јасно стави до знаење дека очекува дека ние во Европа мора да направиме повеќе во однос на трошоците за одбрана“, рече генералниот секретар на НАТО Марк Руте претходно во четвртокот.
Трамп во Овалната соба рече дека членките на НАТО се негови пријатели, но се запраша дали Франција или „неколку други“ ќе ги заштитат Соединетите Држави во време на криза.
„Мислите дека ќе дојдат да нè заштитат? Би требало тоа да го направат. Но, не сум баш сигурен“, рече Трамп.
Трамп исто така рече дека мисли оти НАТО е „потенцијално добар“ ако може да се реши она што тој го гледа како проблем со трошењето.
„Тие нè зафркаваат во трговијата“, рече тој за безбедносната алијанса.
Трамп ја потврди посветеноста на САД на заемната одбрана на НАТО минатата недела на прес-конференција со британскиот премиер Кир Стармер.
На состанокот на европските лидери во Брисел, францускиот претседател Емануел Макрон одговори на коментарите на Трамп велејќи дека Франција и другите европски земји им се придружиле на американските трупи во борбите во Авганистан по 11 септември.
„Не само Французите, туку и Европејците беа таму кога бевме повикани во Авганистан. Патем, не беа учтиво предупредени (кога САД го напуштија Авганистан). Ние сме лојални и верни сојузници“, рече Макрон.
Портпаролот на НАТО се повика на претходни коментари на Руте, наведе Ројтерс.
Трамп исто така размислуваше за сојузот на САД со Јапонија, што го потврди во заедничката изјава со Токио минатиот месец.
Аранжманот за колективна одбрана датира од договорите направени по завршувањето на непријателствата во Втората светска војна.
„Имаме одлични односи со Јапонија, но имаме интересен договор со Јапонија според кој ние треба да ги заштитиме нив, но тие не мора да нè штитат нас. Знаете ли за тоа? Така гласи договорот. Патем, тие се збогатуваат економски кај нас. Кој ги прави овие договори?“, рече Трамп во четвртокот.
Овие забелешки ги повторија коментарите на Трамп за време на неговата посета на Јапонија во 2019 година.
Јапонската амбасада не одговори веднаш на барањето за коментар, но Николас Сечењи, јапонски експерт во Центарот за стратегиски и меѓународни студии со седиште во Вашингтон, ги нарече забелешките на Трамп „технички неточни“, објави Ројтерс.
„Иако уставот на Јапонија по Втората светска војна долго време ги ограничуваше нејзините воени активности, реформите значеа дека таа може да спроведе колективна самоодбрана и да помогне во заштитата на Соединетите Држави под одредени околности“, рече Сечењи.
Тој рече дека таквите околности вклучуваат и ако вооружен напад врз странска земја што има блиски врски со Јапонија го загрози опстанокот на Јапонија.
На 11 февруари минатата година, Трамп објави дека нема да ги заштити членките на НАТО кои „не плаќаат“ од потенцијална руска инвазија.
За време на својот прв мандат, Трамп изјави дека го поддржува „НАТО 100 проценти“, но рече дека другите земји-членки треба да ги зголемат своите воени трошоци.
